Nhân Vật Lịch Sử Sakamoto Ryoma

full

Dù đã qua đời hơn 1,5 thế kỷ trong một vụ ám sát, cái tên Sakamoto Ryoma vẫn tiếp tục vang bóng đến tận ngày nay, một ngọn đuốc nhiệt huyết – như trong bộ phim bom tấn của đài NHK “Ryoma-den”; và một nhân cách lịch sử được các nhà lập pháp từ mọi phe phái chính trị nể phục.

Niềm ngưỡng mộ dành cho nhân vật xuất chúng thời kỳ Edo này đã tăng vọt vào tháng trước, khi chính phủ Nhật tuyên bố hình tượng Sakamoto sẽ xuất hiện trên những đồng xu kỷ niệm 1,000 yên, nhằm chúc mừng 60 năm ngày ra đời Luật Chính quyền Địa phương. Mỗi đồng xu được bán chính thức với giá 6,000 yên, nhưng thậm chí còn đắt giá hơn trên thị trường, bởi người hâm mộ đang cố gắng săn lùng bộ sưu tập rất hiếm có này.

Trong những phần dưới đây về Sakamoto Ryoma và di sản của ông, ta sẽ hiểu được vì sao ông giành được sự kính trọng to lớn đến vậy của người dân Nhật Bản trong thời kỳ hiện đại:

SAKAMOTO LÀ AI?

Sinh ra vào ngày 3 tháng 1 năm 1836, Sakamoto là nhân vật chủ chốt trong việc hiện đại hóa của Nhật Bản và đóng góp vào việc lật đổ triều đại Mạc phủ Tokugawa. Cống hiến thời tuổi trẻ ở nơi ngày nay là tỉnh Kochi, ngoài việc bộc lộ một trí tuệ xuất chúng của một võ sĩ, Sakamoto có năng khiếu trong cả thương mại.
Ông đã thành lập Kaientai, tổ chức sau này trở thành một trong những công ty thương mại hiện đại đầu tiên của Nhật Bản, và cũng là quân đội riêng của ông.

n ryoma a 20170604

Sakamoto theo phái ủng hộ Nhật hoàng và chống lại Mạc phủ, với tầm nhìn xa trông rộng về con đường kết thúc chế độ phong kiến và nhanh chóng hiện đại hóa đất nước đã xa rời với phần còn lại của thế giới. Ông đóng vai trò quan trọng trong sáp nhập hai thế lực địa phương được cho là quyền lực nhất lúc bấy giờ: Satsuma và Choshu. Liên minh này đã trở thành lực lượng quan trọng nhất đóng vai trò kết thúc hơn 260 năm trị vì của triều đại .

ÔNG RA ĐI NHƯ THẾ NÀO?

Sakamoto bị ám sát cùng với người bạn tri kỷ của ông, Nakaoka Shintaro năm 1867 – đúng ngày sinh nhật lần thứ 32 của mình-khi đang ngụ tại một quán trọ ở Kyoto. Các sát thủ phò Mạc phủ Tokugawa được xem là hung thủ, nhưng kẻ giết người thật sự vẫn còn là bí ẩn cho đến ngày nay.
Ngày nay, Sakamoto được ghi ơn tưởng niệm tại ngôi đền Yasukuni ở Tokyo.

CÔNG LAO LỚN NHẤT CỦA ÔNG LÀ GÌ?

Hiroki Ochiai, giáo sư về lịch sử Nhật Bản tại đại học Meiji, nói rằng Sakamoto đóng vai trò chủ lực trong kết nối hai thế lực đang mâu thuẫn Satsuma và Choshu. Hai lực lượng này, dù đã từng có thời kỳ đụng độ, đã bắt tay hình thành liên minh khi được Sakamoto thuyết phục.

Giáo sư Ochiai giải thích: “Ryoma có thể tạo ra mối bang giao giữa hai đại danh hùng mạnh nhất, bởi vì tại thời điểm đó ông không liên hệ với một đảng phái thứ ba nào và đang hoạt động riêng lẻ. Hai thế lực này khó có thể trực tiếp thỏa hiệp với nhau, khi mà họ đang ở thế bờ vực xung đột lẫn nhau”
Ông cũng cho rằng, Sakamoto đã không hoạt động vì động cơ cá nhân mà chỉ vì tương lai Nhật Bản.

NGÀY NAY ÔNG NỔI TIẾNG NHƯ THẾ NÀO?

Khi rời bỏ Đảng Dân chủ Tự do (LDP), cựu Bộ trưởng Tư pháp Kunio Hatoyama đã nói rằng nói rằng ông muốn “đóng vai trò giống như Sakamoto Ryoma” để kết nối những nhà lập pháp khác cùng bắt tay tham gia một phái chính trị mới. Trên truyền hình, ông cũng nói rằng mình có họ hàng xa với nhân vật lịch sử này: Em họ của một thành viên trong gia đình Hatoyama chính là chắt của chị gái Sakamoto.

Bộ trưởng Đất đai khi đó, Saeji Maehara, một “fan” trung thành của Sakamoto, đã phản ứng đặc biệt bất bình với những lời nói trên.

Nhưng quả thật, số chính trị gia tự coi mình là người hâm mộ của vị anh hùng rất đông đảo ở nước Nhật ngày nay.
Trong trong phiên họp Hạ viện hồi tháng 2 năm 2010, thủ lĩnh đảng Quần chúng Yoshimi Watanabe nói rằng đảng của ông đang “học theo con đường của Sakamoto Ryoma”, và kêu gọi các chính trị gia khác hãy gia nhập lực lượng của mình nhằm tìm kiếm sự hồi sinh cho nước Nhật.

Trang web của cựu Tổng Thư ký đảng LDP Hidenao Nakagawa sử dụng cụm từ bắt mắt “Hãy để tất cả chúng ta đóng vai trò của Ryoma”, trong khi Ichiro Ozawa, cựu tổng thư ký đảng Dân chủ Nhật Bản (DPJ), từng diễn thuyết vào năm 1996 rằng ông “muốn noi gương Ryoma” hành động để cải tổ chính phủ.

Trong cuộc khảo sát của báo Mainichi Shimbun với 54 ứng cử viên của cuộc tổng tranh cử hồi năm 2009, Sakamoto đã được bầu chọn là nhân vật chính trị được trọng vọng thứ hai, chỉ đứng sau Abraham Lincoln.

SAKAMOTO TÌM KIẾM TƯƠNG LAI NÀO CHO NHẬT BẢN?

Những bức thư của Sakamoto thẳng thừng công kích bản chất lộng quyền của chế độ Mạc phủ. “Em đã hạ quyết tâm sẽ tranh đấu và quét sạch những kẻ đầu sỏ phản bội quốc gia… Em mong muốn có thể gột rửa cho nước Nhật một lần nữa”, ông vào tháng tám năm 1863, trong thư gửi chị gái Otome.

Giáo sư Ochiai nói: “Ryoma hướng đến quốc gia thành nơi dân chúng có thể đoàn kết dưới một thể chế công bằng, mong muốn xây dựng tạo thành một nhà nước mà ý kiến của số đông dân chúng được coi trọng hơn ý kiến của một vài nhân vật cầm quyền”.

“Nói cách khác, mặc dù sống dưới chế độ Mạc phủ, ông đã nhìn thấu trước triển vọng về xây dựng nên quốc hội của dân chúng”

ĐIỀU GÌ KHIẾN SAKAMOTO TRỞ NÊN NỔI TIẾNG ĐẾN VẬY?

Trong khảo sát thực hiện bởi công ty bảo hiểm Lifenet vào tháng giêng, 14,2% trong 1000 người được điều tra nói rằng Sakamoto Ryoma là người phù hợp nhất để được mô tả là “phiên bản Nhật của Barack Obama” vì ông rất sáng tạo và bộc lộ năng lực lãnh đạo mạnh mẽ có thể làm thay đổi toàn bộ quốc gia.

Ochiai nói rằng hoài bão xây dựng một đất nước mới của Sakamoto, cũng như những hành động mang đầy ý chí tự do, là những gì còn tiếp tục âm vang trong cả người già lẫn người trẻ.

“Ryoma chủ yếu tự hành động mà không tuân theo yêu cầu của bề trên. Ông cũng sống thật với niềm tin của mình, không bao giờ hành động vì thu lợi cá nhân hay sự nổi tiếng”.

Vì sao một con người từ chỗ không ai biết đến lại trở thành kẻ bị truy lùng ráo riết nhất bởi chính quyền Mạc phủ? Tại sao Ryoma lại là con người hội đủ mọi điều kiện để chấm dứt chế độ Tokugawa đã tồn tại hơn 260 năm? Lý do nào khiến ông làm điều đó, thậm chí mạo hiểm cả bản thân mình? Câu trả lời khá đơn giản, vì Ryoma là một người yêu tự do – tự do trong hành động, tự do trong suy nghĩ, và tự do trong tồn tại. Ochiai nói. “Thật khác thường rằng một con người có thể làm vậy, và đây chính là tính cách rất hấp dẫn đối với nhiều người Nhật đương đại”

Ryoma không phản đối những lời khen ngợi. Ông mang một niềm kiêu hãnh rất lớn và đã từng tự hào khẳng định với chị gái rằng: “Thật là xấu hổ vì chẳng còn một người đàn ông nào như em trong đất nước này nữa”. Dù đôi lúc cũng tự khen mình như vậy, Ryoma vẫn là một người rất thực tế. “Em không hy vọng mình sẽ sống lâu. Nhưng em cũng không thể chết đi như một người bình thường được. Em chỉ sẵn sàng chết khi có một sự thay đổi lớn. Nhưng vì em không phải là một người thật thà cho lắm, nên em sẽ không thể chết dễ dàng như vậy được. Nghiêm túc mà nói, dù em sinh ra chỉ như một thằng đào khoai bình thường ở Tosa, chẳng là ai cả, số phận đã định sẵn em sẽ là người mang đến thay đổi to lớn cho quốc gia này. Nhưng em tuyệt đối không để mình bị vướng bận vì nó. Thật mâu thuẫn! Em sẽ làm việc chăm chỉ, như dính chặt trong bùn lầy. Vì vậy đừng lo lắng cho em!”

Dù vậy, các sử gia cũng nói rằng, đừng nên tin tưởng quá nhiều vào các tiểu thuyết văn chương, như cuốn “Ryoma ga Guku” của Ryotaro Shiba, bởi chúng thường thổi phồng những thành tựu của Sakamoto trong khi bỏ qua nhiều chi tiết quan trọng ngoài đời thực.

Ochiai nói: “Cuốn tiểu thuyết là câu chuyện về con sói cô đơn đã một mình xoay vần lịch sử Nhật Bản, nhưng rõ ràng mọi chuyện không đơn giản như thế”. Ông giải thích rằng, nhiều bạn đồng chí khác của Sakamoto cũng đã đóng những vai trò hết sức quan trọng với cuộc cải cách Minh Trị.

Theo Facebook của anh Nguyễn Sỹ Long

1900 2108
Facebook